ศัพท์ภาษาอังกฤษที่น่าสนใจเกี่ยวกับคำว่า "ผี"

ผีเป็นบุคคลที่เราไม่พึงปรารถนาจะพบ แต่เราชอบนินทาพวกเขาแถมยังพยายามเจอบ่อยเหลือเกินในจอภาพยนตร์ ทั้งที่ก็ไม่รู้ว่ามีตัวตนจริงหรือเปล่า ด้วยส่วนใหญ่ได้ยินกันปากต่อปาก ประสบการณ์ส่วนตัวก็ไม่ชัดเจน อาจเกิดจากความผิดปกติทางประสาทสัมผัส หรือการหลอกตัวเองก็ได้ ยิ่งหนังผีทำได้วิจิตร พิศดารออกมามากเท่าใดเราก็ยิ่งกลัวผีคือหลอนตัวเองมากขึ้น

 

 อนึ่งในที่นี้ไม่ใช่จะมาถกเถียงกันว่าผีมีจริงหรือไม่ แต่จะมาคุยเรื่องศัพท์ภาษาอังกฤษที่น่าสนใจเกี่ยวกับคำว่า "ผี"  ฝรั่งนี่เห็นเจริญทางวัตถุมาก แต่ความจริงก็เชื่อเรื่องผีไม่แพ้เราเลย โดยเฉพาะคนอังกฤษเพราะที่อังกฤษมีบ้าน หรือปราสาทเก่า ๆ มาก

 

แน่นอนว่าภาษาเด็กๆ ที่เราทั่วไปรู้กันของผี คือ ghost แต่ความจริงแล้วยังมีศัพท์อื่น ๆ อีกมากมายที่ฝรั่งใช้เรียก ผี อย่างเช่น  apparition , phantom ,spook ฯลฯ แต่ที่ใช้กันเยอะก็ได้แก่

 

Spirit แปลว่าผีหรือวิญญาณ (หรือที่ไม่เกี่ยวกับผีก็คือ"จิตวิญญาณ")  เราอาจจะใช้คำ ๆ นี้กับวิญญาณที่มนุษย์เชื่อว่าปกป้องพื้นที่ต่างๆ เรียกกันว่า Guardian spirit เช่น ผีบ้าน หรือ household spirit

 

 

 

หากเป็นผีไฮคลาสหรือผีในวรรณคดีหรือความเชื่อทางศาสนา และมีอิทธิฤทธิ์มากเช่น พระแม่คงคา พระแม่โพสก พระพิรุณ ฯลฯ ฝรั่งเค้าอาจจะเรียกว่าเป็นเทพ ถ้าเป็นเพศหญิง เค้าเรียกว่า goddess เช่น พระแม่คงคา ก็คือ goddess of river พระแม่โพสพ คือ goddess of grain ส่วนพระพิรุณ ซึ่งเป็นเพศชายก็คือ god of rain อย่าลืมนะครับว่าต้องขึ้นต้นด้วย g ตัวเล็ก หากเป็น G ตัวใหญ่ ก็จะเป็นพระเจ้าสูงสุดไป

 

 

 

ส่วนนางไม้นี่ฝรั่งเค้าเรียกว่า Nymph ซึ่งเป็นที่มาของคำว่า Nymphomania ที่แปลว่า "ผู้หญิงที่มีความต้องการทางเพศสูง" ไม่ใช่ hysteria ที่แปลว่าโรคชักกระตุก

 

demon ก็เป็นผีแบบฤทธิ์เหมือนกันแต่เป็นในด้านชั่วร้าย หมือนกับ evil/devil (ปีศาจ)หรือ Satan (ซาตาน) ทศกัณฐ์ซึ่งมีรูปปั้นอยู่ตามวัดในกรุงเทพฯ นี่ เวลาฝรั่งมาถามอย่าไปตอบว่าเขาเป็น giant นะครับ แต่เป็น demon เพราะ giant ตามความหมายของฝรั่งคือคนร่างใหญ่ มีแต่กำลัง ส่วนทศกัณฐ์มีฤทธิ์ อำนาจเยอะและเป็นตัวแทนของกิเลสของมนุษย์ คำเหล่านี้หากเป็นคำคุณศัพท์อาจจะหมายถึงอย่างชั่วร้าย ผิดมนุษย์มนาก็ได้

 

 

 

Poltergeist นั้นไม่ใช่ผีที่เห็นกันจะๆ แต่เป็น

 

 

 

ถูกผีสิง นี่ฝรั่งเค้าเรียกว่า possess นะครับ แต่ต้องเป็น v to be หรือ is /am /are + possessed

 

 

 

ถูกผีสิงแล้วทำอย่างไรดี ก็ต้องไล่ผีออกนะสิครับ ภาษาอังกฤษคือ exorcise และผู้ไล่ผีออกคือ exorcist ดังชื่อของหนังผีอมตะเมื่อสามสิบกว่าปีก่อน ฝรั่งนี่เขาค่อนข้างเคร่งเรื่องกฏหมายนะครับ มีหลายครั้งที่หมอผีหรือบาทหลวงต้องติดคุกเพราะไล่ผีไปไล่ผีมา ผู้ป่วยกลายเป็นผีเสียเอง 

 

บ้านผีสิงนี่ฝรั่งเค้าเรียกว่า Haunted house นะครับ อาจจะไม่ใช่บ้านเพียงอย่างเดียวแต่เป็นสถานที่อื่นก็ได้ 

 

 

 

คำว่า haunt แปลว่า สิงสู่ ดังนั้นฝรั่งเค้าไม่ใช่กับคำว่าผีหลอก(the ghost haunts) หรือ be haunted by a ghost (ถูกผีหลอก) นะครับ ถ้าจะบอกว่าเขาถูกผีหลอก ฝรั่งเค้าก็บอกตรงๆ ไปเลยว่า 

 

 

 

คำว่า haunt จะใช้กับสิ่งอื่นที่ทำให้คนนั้นหมกหมุ่นหรือมีความวิตกกังวล

 

 

 

คำสุดท้ายที่น่าจะพูดถึง อาจจะไม่ใช่เกี่ยวกับผีโดยตรง แต่เป็นเรื่องที่ทำให้คนเกี่ยวข้องมักจะนึกถึงเรื่องผีเสมอนั้นคือ ทรัพย์สินของคนที่เสียชีวิตจากการฆาตกรรมหรืออุบัติเหตุ (เรียกง่าย ๆว่าตายโหงนั้นแหละ) หรือฆ่าตัวตาย ฝรั่งเค้าเรียกว่า Stigmatized property คำว่า stigmatize แปลว่าทำให้ละอายใจหรือถูกสาป นั้นก็เพราะเป็นทรัพย์สินที่คนรู้ประวัติไม่ใคร่อยากจะครอบครองต่อเท่าไรนัก อาจเพราะเกิดความตะขิดตะขวงใจ หรือว่ากลัวผีของเจ้าของเดิมจะมาทวงคืนก็ไม่ทราบได้ ที่เมืองนอก พวกนายหน้าขายบ้านมักจะปกปิดไม่ให้ลูกค้ารู้ว่าบ้านหลังนี้เคยมีคนตายมาแล้ว