Skip to main content

ซานาเอะ ทาคาอิจิ (Sanae Takaichi) เป็นนายกรัฐมนตรีผู้หญิงคนแรกของประเทศญี่ปุ่น การก้าวขึ้นมาเป็นนายกรัฐมนตรีในประเทศที่สังคมมีความเป็นชายเป็นใหญ่ได้นี้เกิดขึ้นด้วยเหตุผลที่มีปัจจัยและเงื่อนไขที่ลงตัวพอดิบพอดี ก่อนหน้านั้น พรรคเสรีประชาธิปไตย (Liberal Democratic Party: LDP) ของญี่ปุ่นครองอำนาจในรัฐสภามาตั้งแต่ปี ค.ศ. 1955 จนในแง่รัฐศาสตร์เราจะเรียกระบบที่พรรค LDP ครองอำนาจมาตั้งแต่ปี ค.ศ. 1955 มาจนถึงปัจจุบันว่า "ระบบ 1955" (1955 system) 

แม้ว่าในความเป็นจริงพรรค LDP อาจจะเคยแพ้การเลือกตั้งไปสองครั้ง แต่ก็เป็นการแพ้ที่ไม่นาน และก็กลับมาครองอำนาจได้อีกครั้ง

แต่เงื่อนไขที่สำคัญที่มีผลต่อพรรค LDP อย่างมากก็คือปัญหาในพรรคเองที่มีมุ้ง และภายในมุ้งก็เผชิญกับปัญหาเรื่องเงินบริจาคที่มีปัญหาใหญ่โตจนทำให้พรรคสูญเสียคะแนน และสั่นสะเทือนวงการการเมืองญี่ปุ่น จนมุ้งต่างๆ ต้องหาทางออกจนกลายมาเป็นการทำให้ซานาเอะได้รับความไว้วางใจจากในพรรคขึ้นมาเป็นนายกรัฐมนตรี

แต่ความเป็นผู้หญิงของซานาเอะก็ไม่อาจทำให้เรามองได้ว่า เมื่อมีนายกรัฐมนตรีเป็น "ผู้หญิง" แล้ว จะทำให้การเมืองมีความเป็นผู้หญิง ละเอียดอ่อน อ่อนโยน ไม่ก้าวร้าว เพราะสิ่งเหล่านี้ตรงกันข้ามกับนโยบายและท่าทีของซานาเอะ! 

ตั้งแต่ซานาเอะก้าวขึ้นมารับตำแหน่งก็ตามมาด้วยนโยบายที่มีความเป็นชาตินิยม แข็งกร้าว เริ่มมีท่าทีที่ต่อต้านหรือไม่เป็นมิตรกับชาวต่างชาติ การแสดงความเห็นทางการเมืองเรื่องไต้หวันจนกลายเป็นความขัดแย้งที่มีปัญหาลุกลามไปเรื่อยๆ กับจีน แม้ว่าจะยังไม่ได้เป็นปัญหาที่รุนแรงจนนำไปสู่การใช้กองกำลัง แต่ผลกระทบทางเศรษฐกิจและสังคมที่เกิดขึ้นก็มีผลต่อความสัมพันธ์ระหว่างจีนและญี่ปุ่นอย่างมาก

ปัญหาของซานาเอะตอนนี้เริ่มก่อตัวรุนแรง การเมืองญี่ปุ่นต้องเผชิญกับปัญหาเศรษฐกิจภายในประเทศ ปัญหาระหว่างประเทศ จนหากญี่ปุ่นจะต้องยุบสภาในเร็ววันนี้ก็ไม่น่าจะเป็นเรื่องประหลาดใจ

ความหวังที่เราเคยมีกับ "ผู้หญิง" ในการเมืองไม่ใช่สิ่งที่จะเกิดขึ้นเสมอไป เพราะผู้นำไม่ว่าจะเพศใดก็มีหลายเฉด (shade) หลายแบบ หลายอุดมการ์ หลายผลประโยชน์! 

 

บล็อกของ นรุตม์ เจริญศรี

นรุตม์ เจริญศรี
ซานาเอะ ทาคาอิจิ (Sanae Takaichi) เป็นนายกรัฐมนตรีผู้หญิงคนแรกของประเทศญี่ปุ่น การก้าวขึ้นมาเป็นนายกรัฐมนตรีในประเทศที่สังคมมีความเป็นชายเป็นใหญ่ได้นี้เกิดขึ้นด้วยเหตุผลที่มีปัจจัยและเงื่อนไขที่ลงตัวพอดิบพอดี ก่อนหน้านั้น พรรคเสรีประชาธิปไตย (Liberal Democratic Party: LDP) ของญี่ปุ่นครองอำนาจในรั
นรุตม์ เจริญศรี
การบุกจับตัวมาดูโร ผู้นำของเวเนเซูเอล่าเมื่อวันที่ 3 มกราคน ที่ผ่านมา เป็นการเปิดศักราชใหม่ที่สร้างแรงสั่นสะเทือนระบบความสัมพันธ์ระหว่างประเทศหลายมิติ ทั้งประเด็นกฎหมายระหว่างประเทศ ประเด็นที่พฤติกรรมนี้กลายเป็นบรรทัดฐานใหม่ของการที่สหรัฐฯ (หรือรัฐที่เป็นผู้นำ) จะสามารถทำการอะไรก็ได้โดยไม่สนใจกฎห
นรุตม์ เจริญศรี
ปี 2566-2567 ที่ผ่านมา ผมโชคดีที่ได้มีโอกาสไปเข้าร่วมประชุมในเวทีวิชาการที่อินเดียและรัสเซียในประเด็นที่เกี่ยวข้องกับนโยบายต่างประเทศไทย บทบาทของมหาอำนาจในลุ่มแม่น้ำโขง และในเชิงทฤษฎีที่ถกเถียงกันเกี่ยวกับระเบียบระหว่างประเทศ ตอนที่ผู้เขียนเขาชักชวนให้ไปร่วมประชุมแสดงความเห็นก็มาจากคำถามว่า จากสถ
นรุตม์ เจริญศรี
ไม่ได้เข้ามาเขียนบล็อกมานาน จนลืมไปแล้วว่าเคยมีบล็อกเป็นของตัวเอง แต่เมื่อต้องหาที่เขียนอะไรสักอย่างก็กลับทำมาให้คิดได้ว่าน่าจะมาเขียนที่ตรงนี้ เพราะหลายๆ ครั้งอยากเขียนอะไรสักอย่างที่ไม่เป็นวิชาการและไม่ยาวเกินไป เลยวนกลับมาหาบล็อกนี้ใหม่ดีกว่า
นรุตม์ เจริญศรี
หากใครติดตามวรรณกรรมญี่ปุ่นสมัยใหม่ เนื้อเรื่องภายในก็จะมีเรื่องเกี่ยวกับการกลั่นแกล้งกัน (bully) กันในสังคมเยอะ โดยเฉพาะอย่างยิ่งที่เกี่ยวข้องกับชีวิตของนักเรียนในโรงเรียน การกลั่นแกล้งกันมีหลากหลายรูปแบบ ทั้งทางตรง ทางอ้อม แล้วก็ส่งผลต่อจิตใจของเด็กวัยรุ่นอย่างมาก วรรณกรรมที่ออกมาก็สะท้อนภาพการ
นรุตม์ เจริญศรี
ภายใต้เป้าหมายในการสร้างความเชื่อมโยงระหว่างกันของภูมิภาค (regional connectivity) ในอาเซียนภายใต้ “แผนแม่บทว่าด้วยความเชื่อมโยงระหว่างกันในอาเซียน (Master plan on ASEAN connectivity 2025: MPAC) เป้าหมายและเครื่องมือรวมไปถึงแนวคิดพื้นฐานนั้นตั้งอยู่บนวิธีคิดแบบเน้นตลาดเป็นหลัก (market-oriented app
นรุตม์ เจริญศรี
One of the main issues of 
นรุตม์ เจริญศรี
ผู้เขียนได้มีโอกาสนำเสนอความคิดทางวิชาการในการประชุมร่วมกับหน่วยงานด้านความมั่นคงเมื่อวันอังคารที่ 3 มีนาคม 2563 และอยากนำเอาประเด็นที่ได้นำเสนอไว้มาเขียนบอกเล่าให้ฟังต่อกัน
นรุตม์ เจริญศรี
การเมืองระหว่างประเทศยังคงเป็นเรื่องของการต่อสู้กันของประเทศมหาอำนาจในการพยายามเข้าไปมีบทบาทและอิทธิพลในมิติต่างๆ ที่ผ่านมา นักวิชาการจำนวนมากได้เห็นปรากฏการณ์ของการที่ประเทศมหาอำนาจอย่างจีนและญี่ปุ่นแข่งขันกันในเอเชีย โดยเฉพาะในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ที่จะให้ความช่วยเหลือเพื่อพัฒนาระบบการเชื่อมโ
นรุตม์ เจริญศรี
(ไม่เปิดเผยเนื้อหาสาระสำคัญของหนังสือ)
นรุตม์ เจริญศรี
นรุตม์ เจริญศรี