วันนี้หนังสือพิมพ์ท้องถิ่น
“เชียงใหม่นิวส์ ” ประจำวันพฤหัสบดีวันที่ 31 มีนาคม 2554 พาดหัวข่าวหน้า 1 ว่า “เจ้าดวงเดือน จี้ ! ไม่ให้เลิกดำหัว ฝากถึงพ่อเมือง ให้รักษาฮีตฮอย.” ขอนำเนื้อหาข่าวบางตอนที่ลงดังนี้
“สืบจากมีการนำเสนอข่าว กรณีหม่อมหลวงปนัดดา ดิศกุล ผู้ว่าราชการจังหวัดเชียงใหม่ แถลงต่อสื่อมวลชน ที่จะงดดำหัวในวันที่ 15 เมษายน 2554 อันเป็นกิจกรรมของจังหวัดเชียงใหม่ ในช่วงปีใหม่เมือง หรือสงกรานต์เชียงใหม่ โดยให้เหตุผลว่า ต้องการจะให้ประชาชนทุกท่าน รวมถึงเจ้าหน้าที่และข้าราชการ ได้ใช้เวลาอยู่กับบ้านในวันหยุดสงกรานต์ ได้อยู่กับครอบครัวไปทำบุญกันที่วัด...”
และอีกตอนหนึ่ง
เจ้ายาย(ดร.เจ้าดวงเดือน ณ เชียงใหม่) ประธานสภาวัฒนธรรมเชียงใหม่ ได้ให้สัมภาษณ์ว่า
“วันก่อนได้ไปหาท่านพระครูวัดธาตุคำ ซึ่งเป็นที่เคารพนับถือของเจ้ายาย ได้พูดคุยกับท่าน ท่านก็บอกว่า ทำไปเถอะ เรื่องนี้เป็นวัฒนธรรม แม้สมัยก่อนแต่เดิมจริงแล้วจะไม่มีการดำหัวผู้ว่าราชการจังหวัด แต่มีการดำหัวผู้เฒ่าผู้แก่ ราษฎรประชาราษฎร์ดำหัวเจ้าผู้ครองนครนั้นมี แต่การดำหัวผู้ว่านั้น คงมีความรู้สึกบ้าง เริ่มมาตั้งแต่คุณสุวรรณ จิตรธรรม ซึ่งเป็นลูกศิษย์ของพระธรรมดิลก(พระพุทธพจนาวราภรณ์)ในสมัยนั้น ซึ่งก็เป็นลูกศิษย์ใกล้ชิดพร้อมกับเจ้ายาย ก็มีความเห็นว่า น่าจะเปิดโอกาสให้คนได้ไปไหว้สาคาราวะ ท่านผู้ว่าราชการเชียงใหม่บ้าง ท่านคิดในสมัยที่ท่านเป็นนายอำเภอเมืองเชียงใหม่ เมื่อ 40 กว่าปีมาแล้ว...”
ผมเริ่มสืบสาว
กิจกรรมดำหัวผู้ว่าราชการเชียงใหม่ว่า เริ่มเมื่อใด ? ใครเป็นผู้ว่าฯ ขณะนั้น จากข้อความข่าวข้างบน ได้ชี้ไปสมัยนายสุวรรณ กฤตธรรม (ไม่ใช่ “จิตรธรรม” ตามที่หนังสือพิมพ์ลงข่าว) เป็นผู้คิดริเริ่มกิจกรรมนี้ ผมเปิดดูข้อมูลได้ทราบว่า คุณสุวรรณ กฤตธรรม เป็นนายอำเภอเมือง จังหวัดเชียงใหม่ ในปี พ.ศ.2497-2504 นั่นหมายความว่า การดำหัวผู้ว่าฯเกิดในช่วงปี พ.ศ.นี้ แต่จะเป็นปี พ.ศ.ใด และสมัยนั้นใครเป็นผู้ว่าฯเชียงใหม่ เป็นคำถามที่น่าค้นหาคำตอบ ความสงสัยกวักมือเรียกผมให้ติดตาม
ผมใช้เวลา 3 วัน
ค้นหาคำตอบ เปิดอินเทอร์เน็ตจนเครื่องร้อน ซื้อหนังสือพิมพ์รายวันท้องถิ่นมาอ่าน พบข้อมูลจากอินเทอร์เน็ต เรื่อง “ ป๋าเวณีปี๋ใหม่เมือง” เขียนโดยท่านอาจารย์ธเนศวร์ เจริญเมือง ท่านสอนที่คณะมนุษยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ท่านเขียนว่า
“...ถึงวันพญาวัน ราว พ.ศ.2504-2505 ปลัดจังหวัดก็ระดมนายอำเภอเกณฑ์ข้าราชการ กำนันผู้ใหญ่บ้านและประชาชนจากทุกอำเภอ มาตั้งขบวนแห่ที่สยามกีฬา ร.ร.ยุพราชวิทยาลัย และเดินไปยังถนนท่าแพ เพื่อไปรดน้ำดำหัวที่จวนผู้ว่าฯ การที่ผู้ว่าฯมาจากการแต่งตั้งและแทบไม่มีใครเป็นคนท้องถิ่น...”
มาถึงตอนนี้
เรื่องการดำหัวผู้ว่าฯเชียงใหม่นั้น พอจะกล่าวอนุมานได้ว่า น่าจะเริ่มราวปี พ.ศ.2504-2505 โดยนายสุวรรณ กฤตธรรม ได้คิดริเริ่มในสมัยที่ท่านเป็นนายอำเภอเมือง จังหวัดเชียงใหม่ในช่วงปี พ.ศ.2497-2504 ซึ่งจะตรงกับ พอ.นิรันดร ชัยนาม เป็นผู้ว่าราชการจังหวัดเชียงใหม่ในช่วงปี พ.ศ. 2503-2514.
บล็อกของ ถนอมรัก เดือนเต็มดวง
ถนอมรัก เดือนเต็มดวง
นอสตราดามุส (ค.ศ. 1502-1566)
เป็นชาวฝรั่งเศสเชื้อสายยิว เรียนจบปริญญาตรีคะแนนดีเยี่ยม จึงโดดเรียนปริญญาเอกจนจบสาขาแพทย์ ได้ทำนายไว้ว่า
“ ...วันเวลาแห่งความศักดิ์สิทธิ์ของการสิ้นยุคเก่าและการมาถึงของยุคใหม่...กำลังจะเข้ามาปรากฏแก่สังคมโลกมนุษย์อยู่แล้ว ซึ่งคาดตามตรรกะจะเกิดขึ้นในช่วงระหว่าง 23 ปีข้างหน้านี้ คือระหว่างปี ค.ศ. 2000 ถึง ค.ศ.2023...” (หนังสือนอสตราดามุส โดย ศ.เจริญ วรรธนะสิน หน้า 363)
ถนอมรัก เดือนเต็มดวง
ผมปลดกระเป๋าหนังสะพายบ่า
เปิดกระเป๋าหยิบเอกสารปึกใหญ่ออกมา ซึ่งเป็นเรื่องราวเกี่ยวกับแผ่นดินไหว ดูท่านยิ้มเหมือนพึงพอใจ ชี้ไปที่เอกสารฉบับหนึ่งแล้วบอกว่า นั่นเป็นชื่อของท่านที่เขียนเรื่องนั้น ผมหัวเราะแก้เขินที่จุดไต้ตำตอ ถือโอกาสย้ำถาม
“ ท่านชื่อคุณอดิศร ฟุ้งขจรหรือครับ ? ขอโทษผมไม่ทราบจริงๆครับ.”
เราทั้งคู่หัวเราะและยิ้มให้กัน เราเริ่มคุ้นเคยกันในเวลาอันสั้น คงจะจริงนะ ที่ว่าการพบกันครั้งแรกเป็นเรื่องสำคัญยิ่ง หากอัธยาศัยต้องกัน หรือที่พูดกันว่า ถูกชะตากัน ยิ่งคุยยิ่งสนุก มิตรภาพงอกงามรวดเร็ว…
ถนอมรัก เดือนเต็มดวง
เพลงที่ 11
ลืมไม่ได้เด็ดขาด ชื่อเพลง “ศรัทธา” ขับร้องโดยคุณโป่ง ปฐมพงษ์ สมบัติพิบูลย์ นักร้องนำวง หิน เหล็ก ไฟ ก่อนเปลี่ยนเป็นวง The Son ทราบว่าเพลงของวงนี้ เขาแต่งเนื้อร้องทำนองเองหมด คุณโป่งเป็นนักร้องร็อคระดับต้นแบบ หรือ Idol ของใครอีกมากมายที่เดินตามในถนนสายดนตรี เสียงมีพลัง มีความหนักแน่น เป็นเพลงประเภทให้กำลังใจต่อสู้ ให้มุมมองชีวิต ให้ความคิด เนื้อเพลงบางท่อนกลายเป็นวลีฮิตติดปากไปแล้ว เนื้อเพลงบางตอน
…
ถนอมรัก เดือนเต็มดวง
ผมฟังคุณศิริพรกล่าวเนื่องในวันเกิด
ของผู้ชราหลายคนในวันนี้ ฟังแล้วจับใจไม่น้อย
“ ...ถึงแม้บ้านวัยทองนิเวศน์ จะมีอาหารการกิน มีเครื่องนุ่งห่ม เครื่องใช้สอย แต่ที่ขาดเป็นด้านจิตใจ แม้จะไม่สามารถทดแทนครอบครัวเดิมของท่านได้ก็ตาม จะพยายามเติมเต็มส่วนที่ขาด ตามที่สามารถทำได้...”
เมื่อพิธีกรงานวันเกิดกล่าวต่อจนจบแล้ว
ถนอมรัก เดือนเต็มดวง
ใกล้เที่ยงในโรงอาหารมีคนพลุกพล่าน พินิจดูเป็นเด็กหนุ่มสาว อาจเป็นระดับอาชีวะ หรือมหาวิทยาลัยราวปี 1 , 2 มีโต๊ะยาววางถ้วยจานแก้วน้ำ หน้าโรงอาหาร มีเจ้าหน้าที่บริการ 2 คน ผมเดินไม่รู้ไม่ชี้มองหาเจ้าหน้าที่บ้านวัยทองนิเวศน์
ถนอมรัก เดือนเต็มดวง
ผมบอกให้ลูกจอดรถ
ที่ถนนทอดสู่ตัวอาคารสำนักงาน บอกให้แกพาแม่ไปเยี่ยมยายที่บ้านปง ที่อยู่ห่างจากที่นี่ราว 3 กิโลเมตรเศษ ประมาณ 11 โมงให้กลับมารับพ่อ ผมเดินเข้าไปหาเจ้าหน้าที่ในตัวอาคาร พบเจ้าหน้าที่หญิง เป็นคนที่เคยรู้จักกันมาก่อน เธอยกมือไหว้เมื่อเห็นหน้าผม เธอมีบ้านพักอาศัยอยู่ในหมู่บ้านสันมหาพน หมู่บ้านนี้อยู่ตรงข้ามกับโรงเรียนสันมหาพนวิทยา ซึ่งเป็นโรงเรียนที่ตั้งอยู่ฟากถนนทิศตะวันตก โรงเรียนนี้อยู่ห่างที่ว่าอำเภอไปทางทิศใต้ไม่ถึง 100 เมตร ผมเคยสอนโรงเรียนนี้นาน 12 ปี ผมบอกเธอว่า …
ถนอมรัก เดือนเต็มดวง
วันนี้ขับรถกระบะสีเขียว
รุ่น พ.ศ. 2537 ออกจากบ้านทุ่งแป้ง อำเภอสันป่าตองราว 8.00 น.เศษ มีจุดหมายปลายทางที่บ้านวัยทองนิเวศน์ อำเภอแม่แตง จังหวัดเชียงใหม่ คนนั่งซ้ายมือเป็นขาประจำ มีหน้าที่นั่งคุยเป็นเพื่อนไม่ให้คนขับรถง่วง บางเวลาก็นั่งเฝ้ารถกรณีผมเข้าห้องสมุดที่ต่างๆ คอยซื้ออาหารกลางวัน เครื่องดื่มบำรุงคนขับรถ เป็นฝ่ายสวัสดิการ บางทีทำเกินหน้าที่ กลายเป็นฝ่ายก่อความสงบภายในรถ สร้างความเครียดแก่คนขับแทนการผ่อนคลาย สาเหตุจากให้เฝ้ารถนานๆ เมื่อผมกลับจากค้นคว้าในห้องสมุดมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ …
ถนอมรัก เดือนเต็มดวง
ปีนี้ พ.ศ.2554
จะยังมีกิจกรรมดำหัวผู้ว่าราชการจังหวัดเชียงใหม่หรือไม่ ? หนังสือพิมพ์ท้องถิ่น “ไทยนิวส์” ฉบับวันศุกร์ที่ 1 เมษายน 2554 ได้ลงข่าวหน้า 1 ว่า
“ จัดดำหัวผู้ว่าฯสานประเพณี เปลี่ยนชื่องานใหม่ สระเกล้าฯป้อเมือง .”
โดยมีเนื้อหาข่าวบางตอนดังนี้ครับ
“เมื่อ 30 มีนาคม 2554 นายวรการ ยศยิ่ง รองผู้ว่าราชการจังหวัดเชียงใหม่เผยว่า เพื่อให้การจัดกิจกรรมนี้เป็นการแสดงออกถึงความเป็นวัฒนธรรมประเพณีปีใหม่เมืองล้านนาของจังหวัดเชียงใหม่ จึงได้มีการปรับเปลี่ยนชื่อกิจกรรมเป็นงาน สระเกล้าดำหัวป้อเมืองเจียงใหม่ …