Skip to main content

ย่างเข้ากลางเดือนตุลาคม

หมอก จางๆลอยเป็นทางยาวเหนือทุ่งนากว้างที่ห่างออกไป ดวงอาทิตย์เดินทางเฉียง กลางคืนยาวกว่ากลางวัน ผมตื่นแล้วมายืนที่ระเบียงหลังบ้าน ลมเย็นตอนเช้าพัดมาเย็นสบาย สดชื่นจนผมต้องสูดหายใจยาวลึกๆ หน้าอกขยายขึ้น ดูดซับความปลอดโปร่งโดยสมองไม่ได้สั่งงาน เสียงนกเขาร้องระงมล้อมรอบตัวผม จนกลบเสียงนกชนิดอื่นสิ้น หมู่บ้านทุ่งทองกว่า 90 หลังคา ปลูกบ้านแทรกตามต้นไม้ที่ยังมีมากมาย ส่วนใหญ่เป็นต้นลำไย จะได้ยินเสียงนกเขาร้อง “ จุ๊กกรู๊ๆ กุ๊ก” ไปทั้งหมู่บ้าน เสียงทุ้มชวนฟัง มันดังแว่วมาจากตรงโน้น ตรงนั้น และตรงนี้ ใครแปลกหน้าเข้ามาในหมู่บ้านทุ่งทองต้องเข้าใจว่า บ้านทุ่งทองริมฝั่งน้ำแม่ขานด้านตะวันออก เลี้ยงนกเขาทั้งหมู่บ้านเป็นแน่แท้ คนในหมู่บ้านจะบอกว่าไม่ใช่เลย มันเป็นนกเขาที่อยู่ตามธรรมชาติ หมู่บ้านเล็กๆที่มีนกเขามากมาย

ผมปั่นจักรยานเล่น

ตาม ถนนในหมู่บ้าน นั่นข้างหน้ามีนกเขาชวา 2 ตัว กำลังเดินจิกอะไรข้างถนน พอเราปั่นจักรยานมาใกล้ มันจะบินสู่สายไฟหรือต้นไม้ แต่บางครั้งมันเพียงขยับตัวชิดข้างถนน ไม่บินหนี โน่นบนสายไฟหน้าบ้าน มีนกเขาใหญ่คู่หนึ่งเกาะเคียงกันรับแสงแดด ตัวหนึ่งหันมาทำท่าคำนับอีกตัวพร้อมส่งเสียงร้องจุ๊กกรู๊ เป็นตัวผู้กำลังออดอ้อนขอความรักจากตัวเมีย กลางแดดอุ่น ลมพัดเย็นบางเบา ฟ้าสีน้ำเงินสดใส ริ้วเมฆขาวทาทาบ...หมู่บ้านทุ่งทองมีนกเขามากดังไปถึงหมู่บ้านอื่น จึงมีผู้ชอบเลี้ยงนกเขาพากันมาจับไปเลี้ยงพักหนึ่ง เจ้านกเขานี่มันรู้นัก ใครคิดทำร้าย ใครคิดจะยิงมันไปผัดกะเพราะ ทอดกระเทียมพริกไทย เพียงเดินย่องๆถือปืนลมตามใต้ต้นไม้ มันจะบินพรึบหนีไปทันที ผมปั่นจักรยานเล่นตามถนนยามเช้าบ้างเย็นบ้าง นกเขาใหญ่เกาะบนสายไฟเหนือหัวก็ไม่บินหนี แต่พอเราก้มๆเงยๆตามใต้ต้นไม้ จะขอถ่ายรูปสวยๆสักหน่อย มันก็บินหนีไปอีกเช่นกัน

นกเขาในหมู่บ้าน

ที่ ผมเห็นมี 2 ชนิด ที่ร้องจุ๊กกรู๊ๆเรียกนกเขาใหญ่ ขนสีน้ำตาล ด้านข้างคอและท้ายทอยมีแถบสีดำ มีจุดกลมเล็กๆสีขาวกระจายในแถบดำ มีเสียงร้องทุ้ม ไพเราะ เพราะมันร้องดังจุ๊กกรู๊ๆ กุ๊ก บางครั้งหางเสียงจะลงท้ายกุ๊กหลายครั้ง ถ้าถึง 9 ครั้งหรือมากกว่า นักเลงนกถือว่าเป็นนกเขาดีมาก ต่อมาเป็นนกเขาชวา ตัวเล็กกว่านกเขาใหญ่ มันจะร้อง “ก้อ กะร็อก ก๊อก.” ขนออกสีเทา มีแถบสีดำสลับขาวเป็นลายตามขวางกับลำตัว นกเขาทั้ง 2 ชนิดมักบินลงมาจิกทรายหรือกรวดเม็ดเล็กๆที่ลานหน้าบ้านผมเสมอ เพราะทรายหรือกรวดเม็ดเล็กจะช่วยบดอาหารให้ย่อยเร็ว

บ่ายวันหนึ่ง

ผม นั่งเก้าอี้ใต้ถุนบ้าน ได้ยินเสียงคล้ายไก่ชนกัน เสียงดังผับๆติดๆกัน ผมมองที่พื้นดินบ้านข้างเคียงไม่เห็นมีไก่สักตัว มองตามต้นไม้ก็ไม่มี มันเสียงอะไรกันนะ พักหนึ่งได้ยินทางหลังบ้าน สงสัยจริงๆ ผมผุดลุกไปดู ภาพที่เห็นทำให้ตลึง ไม่เคยเห็นมาก่อน ตื่นเต้น นกเขาใหญ่ 2 ตัว บินโผเข้าหากัน ลักษณะบินลอยในอากาศ ประจันหน้ากันระยะประชิด มันเหมือนภาพยนตร์จีนที่จอมยุทธ์ 2 คน ลอยพุ่งตัวในอากาศตะหวัดกระบี่ขาววะวับเข้าหากันเพื่อความเป็นหนึ่งเดียว มันขยับปีกตีกันดังผับๆๆ จากหลังคาบ้านผมสู่พื้นดิน แล้วมาสู้กันต่อใต้ต้นลำไยในวัด รุกไล่กันแบบไม่ยอมกัน ต่อเนื่องมาที่ต้นลิ้นจี่ มันเกาะตั้งหลักตามกิ่งไม้แล้วโผเข้าหากัน ฟาดกันด้วยปีก ทราบจากผู้รู้ภายหลังว่า เป็นการต่อสู้เพื่อขับไล่นกต่างถิ่นออกจากเขตพื้นที่หากินของมัน...ใครทราบ เรื่องดีกว่านี้ ได้ส่งความคิดเห็นด้วยครับ นึกว่าแบ่งปันความรู้กันนะครับผม

………………………………………….

 

บล็อกของ ถนอมรัก เดือนเต็มดวง

ถนอมรัก เดือนเต็มดวง
พอได้จังหวะ ผู้ชายที่ห้อยหัว ก็เหวี่ยงผู้แสดงชายที่จับเขาอยู่ กลับคืนมาหาบาร์เดิมของเขา คนดูบางคนทนไม่ไหวส่งเสียงร้อง เขาจับบาร์ได้ เสียงปรบมือให้กำลังใจดังขึ้น ผู้แสดงที่ห้อยหัว หกตัวขึ้นนั่งบนบาร์พักร่างกายครู่หนึ่ง จากนั้นเขาก็ห้อยหัวลงมาอีก แข็งแรงและทรหดมาก ผู้หญิงสาวสวยจับบาร์เหวี่ยงตัวเข้าหาบ้าง ผู้ชมคงเอาใจช่วยมากขึ้น เธอปล่อยมือจากบาร์ พุ่งเข้าหาผู้แสดงที่หัวห้อยรออยู่ มือเกือบถึงแต่ไม่ถึง เธอลอยหล่นลงมา คนดูส่งเสียงฮือ บางคนลุกขึ้น เธอตกลงมาตาข่ายปลอดภัย ตัวลอยเด้งขึ้นสองสามครั้ง ตามแรงดีดของตาข่าย เธอรีบลุกขึ้น…
ถนอมรัก เดือนเต็มดวง
  ผมสอบถามเรื่องราว จากลูกของป้า ซึ่งย้ายมาปลูกบ้านหลังสนามกีฬาเทศบาลนครเชียงใหม่ ในปี พ.ศ. 2500 เล่าว่า ราวปี พ.ศ. 2503-2504 มีละครสัตว์มาแสดงในงานฤดูหนาวเชียงใหม่ 2 ปีติดต่อกัน ละครสัตว์คณะนี้เป็นชาวภารตะ ละครสัตว์น่าดูและน่าตื่นเต้นมาก หลังคาโรงละครสัตว์เป็นรูปโดมสูง ภายในมีอัฒจันทร์คนดูเรียงรายเป็นวงกลม
ถนอมรัก เดือนเต็มดวง
    ก่อนงานวันแรก มีเครื่องบินโปรยใบปลิว เชิญเที่ยวงานฤดูหนาวเชียงใหม่จากท้องฟ้า ท้องฟ้ายามนั้นเต็มไปด้วยใบปลิวมันค่อยลอยต่ำลงมา พลิกตัวเล่นลมน่าดู ชวนให้ผู้คนคึกคักไม่น้อย ภาพเด็กวิ่งไล่เก็บใบปลิวที่ลอยลงสู่พื้น บางทีเรานั่งอยู่ในบริเวณบ้าน ใบปลิวหล่นกระจายทั่วบ้าน หลังคาบ้านเอย ลานบ้านเอย นั่งมองขึ้นไปดูใบปลิวสีสวย ยังลอยมาสู่มือให้รับอย่างสบายๆ ตอนบ่ายจะได้ยินเสียงคำรามของรถจักรยานยนต์ตามถนน ถนนสายโน้นสายนี้ มุ่งสู่สนามกีฬาที่จัดงานฤดูหนาว
ถนอมรัก เดือนเต็มดวง
สว่างแล้ว ผมค่อยเปิดหน้าต่างห้องนอน ซึ่งอยู่ชั้นล่างของบ้านเช่า ลมเย็นสะอาดพัดเข้ามา ผมรู้สึกสดชื่น ปอดขยายตัวเต็มที่ สูดหายใจเข้าไปเต็มปอด รู้สึกปลอดโปร่งกระปรี้กระเปร่า เป็นลมพัดจากทุ่งนากว้างข้างบ้าน มองเห็นนาข้าวผืนใหญ่ จากทิศใต้หักมุมฉากทอดไปทิศตะวันตก ชาวบ้านส่วนใหญ่เป็นไทยใหญ่ มีบ้างเป็นคนไทย อาชีพก็ทำนาทำสวน ไม่กี่รายมีอาชีพค้าขาย ทางซ้ายมือผมเป็นถนนดิน พุ่งตรงไปทิศใต้ของหมู่บ้านเวียงแหง มีบ้านปลูกเรียงรายไปตามถนน สูงขึ้นไปเป็นดอยซ้อนๆ กัน ยอดดอยสูงสุดเป็นดอยสามหมื่น แนวดอยนี้อ้อมโค้งไปทางซ้ายและขวาเป็นวงกลม หมู่บ้านเวียงแหง เหมือนถูกล้อมด้วยดอยสลับซับซ้อน…
ถนอมรัก เดือนเต็มดวง
 ขอมองย้อนหลัง เกี่ยวกับงานฤดูหนาวเชียงใหม่ แล้วค่อยมายืนกอดอก มองภาพที่เห็นในปัจจุบัน งานฤดูหนาวเชียงใหม่ จะจัดระหว่างปลายเดือนธันวาคม ถึงต้นเดือนมกราคม เป็นงานออกร้าน และงานรื่นเริงประจำปีของจังหวัด ถือว่าเป็นงานใหญ่ประจำปีของเชียงใหม่ทีเดียว กิจกรรมสำคัญของงานคือ การออกร้านของเอกชนและรัฐ และกิจกรรมการกุศลของกาชาด ในยุคแรกงานนี้ จัดที่โรงเรียนยุพราชวิทยาลัย จนถึงปี พ.ศ. 2491 คงมองออก พื้นที่หลักในการจัดงาน เป็นสนามฟุตบอลของโรงเรียน ผู้เขียนนึกภาพงานไม่ออก ไล่อายุคงราว 8-9 ขวบ มันเลือนราง เหมือนเห็นภาพตนเอง กำลังยืนซื้อโรตีสายไหมกับพ่อ ตรงใกล้ประตูฟุตบอลด้านทิศใต้…
ถนอมรัก เดือนเต็มดวง
เพื่อนผมเรียนหนังสือรุ่นเดียวกัน อาชีพล่าสุดเป็นข้าราชการครูเหมือนกัน แต่เขาอยู่สายผู้บริหารสถานศึกษา ผมอยู่สายนักวิชาการ อยู่คนละอำเภอ เมื่อแยกย้ายไปเรียนต่อ ไปประกอบอาชีพ เราจึงไม่ได้พบไม่ได้ติดต่อกัน ทราบข่าวอีกครั้ง เสียชีวิตเสียแล้ว จากสาเหตุต้นยางโค่นล้มลงมาทับ ขณะขับรถยนต์มาตามถนนสายเชียงใหม่-สารภี ยังไม่พอ ต่อมาน้องสาวคนสวยแสนดีของเพื่อนเสียชีวิตขณะยืนรอรถโดยสารใต้ต้นยาง ไม่มีวี่แววฝนจะตก ลมพัดมาก่อน ลมอะไรไม่ทราบกระโชกมาอย่างรุนแรงวูบหนึ่ง กิ่งต้นยางหักโครมลงมาบนร่างบอบบาง น้องสาวของเพื่อนเสียชีวิตไปอีกคน
ถนอมรัก เดือนเต็มดวง
ราวเดือนพฤศจิกายน เป็นวันขึ้น 15 ค่ำ กับแรม 1 ค่ำ วันแรกลอยกระทงเล็ก วันที่สองลอยกระทงใหญ่ มีบริษัท หน่วยงานต่างๆ ส่งเข้าประกวด งานลอยกระทงก็อาศัยแม่น้ำปิงเป็นสถานที่จัดงาน พอหัวค่ำ หน้าเทศบาลนครเชียงใหม่ พระจันทร์กลมโตกว่าปรกติ ทอแสงสีนวลอ่อนโยน เหนือยอดไม้ด้านทิศตะวันออก แสงสีเหลืองอ่อนอร่ามทั่วฟ้า ยังกระจายไปทั่วลำน้ำและเหนือสะพานนครพิงค์ ในแม่น้ำสว่างไสวด้วยแสงไฟจากเทียนในกระทง ที่ผู้คนมาลอยกระทงพร่างพราวตา ดูละลานตาทั่วแม่ปิง ผิวน้ำสะท้องแสงไฟเหมือนมีไฟใต้น้ำ บอกไฟวี้พุ่งขึ้นท้องฟ้าตลอดเวลา ขีดฟ้าเป็นทางขาว เหมือนสายแพรสีขาวสะอาด บางเบา ของเหล่าบริวารนางฟ้า สะบัดเริงระบำ…
ถนอมรัก เดือนเต็มดวง
  ผมสามคน ธาตรี วิชาญ และผม กินข้าวเดือนที่ร้านอาโกกับเจ๊อิ้ดทุกวัน อาหารมื้อละ 3 อย่าง มีข้าราชการอำเภอเวียงแหง มากินข้าวเดือนเช่นเดียวกันอีกหลายชุด เรากินไปคุยกันไป ฟังโต๊ะอื่นคุยกันแบบไม่ตั้งใจฟังเท่าไร ด้วยเสียงที่คนนั้นพูดดังพอสมควร บางเรื่องทำให้เราตื่นเต้น อยากรู้ ตั้งใจฟังจนเอียงตัวเข้าไปใกล้ แกล้งเคี้ยวอาหารทำไม่สนใจ บางเรื่องก็ธรรมดาทั่วๆไป
ถนอมรัก เดือนเต็มดวง
 ผมขับรถจักรยานยนต์ยามาฮ่าสีแดง ซึ่งเป็นรถสำหรับผู้หญิงใช้งาน จากบ้านที่อำเภอแม่แตง เดินทางสู่กิ่งอำเภอเวียงแหง สวมรองเท้าผ้าใบหุ้มข้อ เสื้อกางเกงเนื้อหนาราคาถูก สีทึมทึบ หมวก แว่นตา และถุงมือ เป็นอันว่าครบชุดออกเดินทางเวลาบ่ายโมงเศษ กินข้าวที่เชียงดาว แล้วพารถสู่ปากทางบ้านแม่จา ซึ่งเป็นจุดเริ่มต้นสู่เส้นทางไปกิ่งอำเภอเวียงแหง นำรถจักรยานยนต์ไปครั้งนี้ เพื่อไว้ใช้งานในเรื่องต่างๆ เช่น เยี่ยมโรงเรียน ไปเยี่ยมครูตามบ้านพักหลังเวลาราชการ ครูพักค้างกันตามบ้านพัก เราไปเยี่ยมพูดคุยกับเขา บรรยากาศแบบกันเอง มีอะไรก็นำมารับประทานด้วยกัน พูดคุยกันเรื่องผ่อนคลาย โดยหัวหน้าการของผมนำคณะเราไป…
ถนอมรัก เดือนเต็มดวง
ผมนั่งรถประจำทาง จากตัวเมืองเชียงใหม่ มุ่งสู่อำเภอแม่ริม รถวิ่งราว 16 กิโลเมตรก็ถึงอำเภอ ผมลงตรงหน้าสถานีตำรวจภูธรแม่ริม เดินเข้าซอยข้างๆ สถานีตำรวจ มือหิ้วกระเป๋าเดินทาง เพื่อเข้าไปในค่ายดารารัศมี ซึ่งเป็นค่ายของตำรวจตระเวนชายแดน โดยมีจุดมุ่งหมาย จะขอโดยสารไปกับเฮลิคอปเตอร์ของตำรวจ ที่มีราชการไปอำเภอเวียงแหง โดยเราเพียงบอกว่า เป็นข้าราชการทำงานในอำเภอ ทางเจ้าหน้าที่รับทราบก็จะอนุเคราะห์ทุกครั้ง เป็นการช่วยเหลือในวงราชการด้วยกัน ผมเดินไปครู่เดียวก็ถึง เห็นเฮลิคอปเตอร์ลายเขียวน้ำตาลจอดอยู่ลำหนึ่ง ผมชำเลืองดูรอบบริเวณ เห็นมีผู้คนจะขึ้นไปด้วย 3-4 คน กระเป๋าและสัมภาระวางบนพื้นระเกะระกะ…
ถนอมรัก เดือนเต็มดวง
เมื่อถึงช่วงสงกรานต์ หน่วยงานที่รับผิดชอบจะปล่อยน้ำ ทำให้ระดับน้ำแม่ปิงสูงขึ้นเล็กน้อย เพื่อให้คนตักน้ำแม่ปิงไปรดน้ำได้สะดวก จุดศูนย์กลางเล่นน้ำสงกรานต์อยู่ที่ขัวเหล็ก (สะพานนวรัฐ) คนจะยืนข้างสะพานทั้งสองข้างเต็มไปหมด กลางขัวเหล็กนั้น คนเดินสวนกันไปมาหนาแน่น ใส่เสื้อม่อฮ่อมเป็นส่วนใหญ่ มือถือขัน กระป๋องน้ำ ปืนฉีดน้ำ บางคนใช้เชือกผูกกระป๋อง หย่อนจากสะพานลงตักน้ำแม่ปิงด้านล่างมารดกัน ด้านล่างของขัวเหล็ก จะเห็นคนนั่งแช่น้ำแม่ปิง สาดน้ำกัน ชายหนุ่มหญิงสาวยืนคุยกันด้วยท่าทีเปี่ยมไมตรีจิต ถ้อยคำพิเศษที่รับรู้เพียงสองคน บางแห่งก็ชกต่อยกันประปราย ที่เล่นน้ำขยายมาถึงถนนหน้าพุทธสถาน ตลอดถนนท่าแพ…
ถนอมรัก เดือนเต็มดวง
ผมยืนขึ้นก้าวไปข้างหน้า น้ำถึงราวนม เท้าจับทรายไม่อยู่ รู้สึกทรายเคลื่อนตัวลง ตัวผมจมลงไป รู้ทันทีว่าทรายดูดหรือ "ทรายมาน" ใจหายวาบ รีบใช้มือตีน้ำ ผ่อนน้ำหนักที่เท้า บิดตัวถอยหลังอย่างฉับพลัน ใช้เท้ายันพื้นทราย เท้าจับทรายได้แล้ว ถอยเท้าอย่างรวดเร็ว รีบขึ้นหาดทราย ประมาทไม่ได้เลยกับภัยในน้ำ เหลียวดูเพื่อน เขากลับลงเล่นน้ำกันอีก