เนื้อแท้ของร่างพรบ.คอมพิวเตอร์ใหม่ในมุมมองหลักนิติธรรม

ผมเห็นด้วยกับคุณจอห์น วิญญู และชอสนับสนุนด้วยข้อถกเถียงจากมุมมองหลักนิติธรรม (the rule of law)

ในทางรัฐศาสตร์ หลักนิติธรรม หรือ the rule of law ไม่ใช่แค่คอหยัก ๆ สักแต่ว่าเป็นกฎหมายซึ่งออกโดยผู้มีอำนาจนิติบัญญัติในทางเป็นจริง ที่ไม่ว่าท่านจะถ่มถุยอะไรออกมาอย่างไรก็ใช้ได้ทั้งนั้น แต่มีหลักการที่มาบางอย่างกำกับเป็นบรรทัดฐานอยู่

วิญญาณของหลักนิติธรรมในรัฐสมัยใหม่คือการปกครองที่มีอำนาจจำกัด (limited government) ที่มันถูกจำกัด เพราะผู้คนพลเมืองไม่ใช่ไพร่ข้าตัวเปล่าเล่าเปลือย หากกลายเป็นพลเมืองผู้ทรงสิทธิเสรีภาพเหนือร่างกายชีวิตและทรัพย์สินของตนเอง (self-ownership ชีวิตเราเป็นของเรา ไม่ใช่ของผู้ปกครองหรือรัฐหรือเทวดาจากไหน นับตั้งแต่อวสานของระบอบสมบูรณาญาสิทธิราชย์เมื่อ ๒๔ มิ.ย. ๒๔๗๕ เป็นต้นมาแล้วครับ)

ในเมื่อสิทธิเสรีภาพเป็นของประชาชนพลเมือง ผู้เดียวที่มีอำนาจจำกัดสิทธิเสรีภาพนั้นได้ ก็คือประชาชนพลเมืองผู้เป็นเจ้าของมันนั้นเอง กล่าวคือประชาชนพลเมืองอาจยินดีและยินยอมจำกัดสิทธิเสรีภาพของตัวเองเพื่อประโยชน์ส่วนรวมของสังคม โดยออกกฎหมายมาจำกัดมัน อาจออกเอง (ประชาธิปไตยทางตรง ในชุมชนเล็ก ๆ) หรือเลือกตั้งตัวแทนโดยชอบของตนไปออกกฎหมาย (สภาผู้แทนราษฎรที่มาจากการเลือกตั้ง)

กฎหมายที่ออกโดยสภาผู้แทนราษฎรที่มาจากการเลือกตั้งจึงเป็นเส้นจำกัดสิทธิเสรีภาพของประชาชนพลเมืองโดยชอบธรรม เพราะเจ้าของเลือกตั้งตัวแทนมาจำกัดสิทธิเสรีภาพของตนเองโดยยินยอม รัฐต้องเคารพเส้นนั้นและจำกัดอำนาจรัฐเองลงตรงเส้นคั่นสิทธิเสรีภาพของผู้คนพลเมืองนั้น

ศาลตุลาการอิสระที่ยึดถือมาตรฐานเดียว (ไม่ใช่ศาลตามใบสั่งและสองหรือสามมาตรฐาน) เป็นกรรมการกำกับเส้นกฎหมาย ไม่ให้รัฐข้ามเส้นกฎหมายที่จำกัดอำนาจรัฐไปล่วงละเมิดสิทธิเสรีภาพของประชาชนพลเมือง และขณะเดียวกันก็ไม่ให้ประชาชนพลเมืองข้ามเส้นที่จำกัดสิทธิเสรีภาพของตนไปบุกรุกขัดขวางก่อกวนทำลายการทำหน้าที่ของรัฐโดยมิชอบ

เนื้อแท้ของพรบ.คอมพิวเตอร์ที่กำลังเสนอโดยรัฐบาลปัจจุบันก็คือรัฐกำลังขยับเส้นจำกัดอำนาจรัฐดังกล่าวและเบียดบังเข้าไปในพื้นที่สิทธิเสรีภาพของประชาชนพลเมืองโดยพลการอีกแล้วครับท่านนั่นเอง

หมายเหตุ : บทความนี้เผยแพร่ครั้งแรกในเฟซบุ๊ก ‘Kasian Tejapira’ เมื่อวันที่ 16 ม.ค.2558