โดนัลด์ ทรัมป์จะบุกเวเนซุเอลาหรือไม่

โดนัลด์ ทรัมป์ส่งเรือบรรทุกเครื่องบินขนาดใหญ่ที่สุดในโลกเข้าประจำการในทะเลแคริบเบียนของเวเนซุเอลาเมื่อไม่นานมานี้ และก่อนหน้านี้ได้มีปฏิบัติการโจมตีเรือของเวเนซุเอลาซึ่งถูกสงสัยว่าเป็นเรือค้ายาเสพติดมากกว่า 20 คร้้ง มีผู้เสียชีวิตหลายสิบคนถึงแม้ฝ่ายไม่เห็นด้วยจะบอกว่าไม่มีหลักฐานที่ชัดเจนว่าเรือเหล่านั้นค้ายาเสพติดจริงและเป็นการละเมิดอธิปไตยประเทศอื่น

ช่วงก่อนหน้านี้ได้เกิดสงครามน้ำลายระหว่างทรัมป์และประธานาธิบดีของเวเนซุเอลาคือนิโคลัส เมาดูโรซึ่งไม่ถูกกับทรัมป์มาอย่างยาวนานขณะทรัมป์โจมตีเมาดูโรว่าเป็นเจ้าพ่อรัฐยาเสพติดผสมผู้ก่อการร้ายที่ทำให้โคเคนหลั่งไหลเข้าสหรัฐฯ เมาดูโรก็ด่าทรัมป์ว่าทำตัวเป็นจักรวรรดินิยม มุ่งโค่นเก้าอี้ของเขา อนึ่งเวเนซุเอลานั้นมีความเป็นปรปักษ์กับสหรัฐฯ มายาวนานตั้งแต่ประธานาธิบดีคนก่อนคือฮูโก ซาเวซซึ่งยึดถือลัทธิสังคมนิยม การคว่ำบาตรน้ำมันโดยสหรัฐฯ ยังส่งผลกระทบอย่างรุนแรงต่อเศรษฐกิจของเวเนซุเอลาซึ่งก็ย่ำแย่อยู่แล้ว

และในขณะนี้น่านฟ้าของเวเนซุเอลาถูกปิดตัวลงท่ามกลางความตึงเครียดระหว่าง 2 ประเทศซึ่งอาจเป็นไปได้ว่าสหรัฐฯ จะมีปฏิบัติการทางทหารต่อเวเนซุเอลา (หรือจะเรียกว่าสงครามก็ได้ถ้าจะไม่เข้มงวดในความหมายทางกฎหมายมากนัก)

ทำไมทรัมป์จึงแสดงท่าทีคุกคามเวเนซุเอลาอย่างรุนแรงเช่นนั้น

เป็นไปได้ว่าสหรัฐฯ ก็หวังผลคือน้ำมันจากเวเนซุเอลา แต่ผมยังเห็นว่าทรัมป์เลียนแบบประธานาธิบดีหลายคนก่อนหน้านี้ที่ต้องการใช้ปฏิบัติการทางทหารเพื่อเบี่ยงเบนความสนใจของประชาชนจากปัญหาเศรษฐกิจภายในประเทศหรือเรื่องอื้อฉาวบางอย่างเช่นบิล คลินตันและบุชผู้ลูก แต่ทรัมป์มักแสดงตนว่าเป็นชายแกร่ง แม้จะมักยกตนว่าจะเป็นผู้สร้างสันติภาพให้แก่โลก แต่หลายเดือนต่อมาความสำเร็จไม่มีความชัดเจน รางวัลโนเบลสาขาสันติภาพก็ไม่ได้ ซ้ำร้ายก็บริหารประเทศก็ล้มเหลว เศรษฐกิจไม่ดี การขึ้นกำแพงภาษีต่อประเทศต่างๆ ก็พบอุปสรรคจากฝ่ายตุลาการ ความนิยมในตัวประธานาธิบดีตกต่ำ ก็เป็นไปได้ว่าทรัมป์จะสร้างภาพใหม่เป็นผู้ปราบปรามศัตรูตัวฉกาจของโลกและเผด็จการผู้ชั่วร้ายอย่างเมาดูโร

 

ทว่าอนาคตนั้นไม่แน่นอนเหมือนความคิดของทรัมป์ที่ใครก็คาดเดาได้ยาก จึงเป็นไปได้ทุกทางนั้นคือ

 

1. สหรัฐฯ ไม่ได้มีปฏิบัติการทางทหารในที่สุด เพียงแต่ข่มขู่เวเนซุเอลาเฉยๆ เพื่อให้เมาดูโรยอมเจรจาด้วยและยอมสหรัฐฯ อะไรสักอย่าง และทรัมป์ก็ได้ความนิยมของตนอันจะช่วยพรรครีพับลิกันในการเลือกตั้งกลางเทอมในปีหน้า อันเป็นกลยุทธ์ที่ทรัมป์ชอบ โดยก่อนหน้านี้แกก็ได้ยกหูคุยกับเมาดูโรมาแล้ว เข้าทำนองเปิดเจรจาไปก่อน (ซึ่งก็คงรู้ดีว่าเมาดูโรไม่ยอมง่ายๆ )

 

หรือ

 

2. มีปฏิบัติการทางทหารแต่จำกัดเช่นภาคพื้นอากาศและน้ำ ไม่ขยายความรุนแรงถึงขั้นยกพลขึ้นบนเพื่อโค่นล้มผู้นำเหมือนในอัฟกานิสถานและอิรักเพื่อให้เมาดูโรยอมปฏิบัติตามแบบใดแบบหนึ่ง แต่ทรัมป์จะโฆษณาเสียใหญ่โตเพื่อความนิยมซึ่งน่าจะได้มากกว่าข้อหนึ่งเพราะมีการเคลื่อนไหวและสะใจพวกขวานิยมความรุนแรงในอเมริกา อันนี้มีความเป็นไปได้สูง

หรือ

3. สหรัฐ ฯ อาจทำสงครามใหญ่โตถึงขั้นโค่นล้มเมาดูโรก็ได้ ตามคำขู่ของทรัมป์ และให้ผู้นำฝ่ายค้าน (ซึ่งได้รางวัลโนเบลสาขาสันติภาพแต่ก็กล่าวอุทิศรางวัลให้ทรัมป์เหมือนเป็นนกรู้) ขึ้นเป็นประธานาธิบดีแทน แต่สหรัฐฯ คงไม่ถึงขั้นเข้ายึดครองเต็มตัวเหมือนยุคบุชเพราะการเสียชีวิตของทหารอเมริกันจะส่งผลถึงความนิยมของประธานาธิบดี

 

กระนั้นก็หลีกเลี่ยงปัญหาอื่นไม่ได้อยู่ดีนั่นคือถึงแม้เวเนซุเอลาไม่ได้มีความขัดแย้งระหว่างนิกายของอิสลามเหมือนอัฟกานิสถานและอิรัก แต่ก็มีปัญหาเรื่องชนชั้นและสังคมซับซ้อนตามแบบตนซึ่งก็เสี่ยงทำให้เกิดปัญหาวุ่นวายในอนาคตอันเป็นเรื่องธรรมดาของประเทศที่ผู้นำเผด็จการที่ปกครองประเทศมายาวนาน จู่ๆ ก็โดนโค่นล้ม