ชาญวิทย์ เกษตรศิริ: "Two Bloody Octobers in Bangkok-Two Tula/Tula 1973 & 1976"

14 October 1973: Day of Great Joy

14 ตุลา 2516/1973 เป็นวัน "มหาปิติ" วันนั้น เมื่อ 39 ปี มาแล้ว 

--นักเรียน/นักศึกษา/วีรชน คนหนุ่มสาว ประชาชน ลุกฮือขึ้นมาประท้วงระบอบ "คณาธิปไตย ถนอม-ประภาส"
--ผู้คนจำนวนแสนๆ เข้าร่วมประท้วงกลางถนนราชดำเนิน เรียกร้อง "ประชาธิปไตย" และ "รัฐธรรมนูญ" สิทธิ เสรีภาพ
--คณาธิปไตยทหาร กระทำ "อาชญากรรมรัฐ" (state crime) ปราบปราบหนัก ด้วยอาวุธสงคราม
--ประชาชนขัดขืน สถาบันฯ เข้ามา คณาธิปไตย ล้มครืน
--มีผู้เสียชีวิต 77 ราย บาดเจ็บ 800
--(ผู้มีส่วนร่วม คือ เยาวชนคนหนุ่มสาว ชนชั้นกลางในเมือง กทม. และต่าง จว. กับสื่อมวลชนก้าวหน้า)

6 October 1976: Day of Great Sorrow

แต่ อีก 3 ปีต่อมา "6 ตุลา 2519/1976" เป็น "วันมหามหาวิปโยค"

--จอมพลถนอม บวชเป็นเณร จากสิงคโปร์ กลับเข้ามา บวชพระ ณ วัดบวรนิเวศ บางลำพู
--นักศึกษาและประชาชน 3,000 ชุมนุมประท้วงที่ธรรมศาสตร์ (เรียกร้องให้รัฐบาล นรม. เสนีย์ ปราโมช ขับไล่ถนอมออกจากประเทศ)
--กลุ่มการเมืองจัดตั้ง ฝ่ายขวา นวพล กระทิงแดง และวิทยุเครือข่ายทหาร (อ้าง/อิง/โหน ชาติ-ศาสน์-กษัตริย์) โจมตีและกล่าวหาว่านักศึกษา "หมิ่นฯ" และเป็น "คอมมิวนิสต์"
--ผู้กุมอำนาจรัฐ-ชนชั้นนำอีลีด-กลุ่มการเมืองจัดตั้ง-ตำรวจตระเวนชายแดน กระทำ "อาชญากรรมรัฐ" (state crime) ปราบปราบหนักด้วยอาวุธสงคราม
--ทหารกระทำ "รัฐประหาร" แล้วเสนอตั้งนายธานินทร์ กรัยวิเชียร เป็น นรม.
--มีผู้เสียชีวิต 40 (?) ราย, บาดเจ็บ 3,000 (?) คนหนุ่มสาวหนีเข้าป่าไปร่วมกับ พคท.
--ผู้ถูกกระทำ คือ เยาวชนคนหนุ่มสาว โดยผู้กระทำที่เป็น "ชนชั้นกลาง" ผู้กุมอำนาจรัฐ-ชนชั้นนำอีลีด-กลุ่มการเมืองจัดตั้ง-ตำรวจ ตั้งตน เป็นปฏิปักษ์ รวมทั้งสื่อมวลชน "กระแสหลัก" ของทั้งรัฐและเอกชน วิทยุ/ทีวี

หมายเหตุ ในบรรดา ผู้ตกเป็นเหยี่อ "ความรุนแรง" และ "อาชญากรรมของรัฐ" ดร ป๋วย อึ๊งภากรณ์ อธิการบดี มธ เป็นหนึ่งในรายแรกๆๆ ที่เกือบเอาชีวิต ไม่รอด