Skip to main content

 

Kasian Tejapira(7/7/56)

๑) เป็นเวลาหลายสิบปีหลังการปฏิวัติโค่นระบอบกษัตรย์ของนายพลนัสเซอร์ ต่อมายุคประธานาธิบดีซาดัตและมูบารัค กองทัพอียิปต์ได้รับอภิสิทธิ์ทางเศรษฐกิจ สวัสดิการ ธุรกิจ งบประมาณและเงินช่วยเหลือจากอเมริกามหาศาล เรากำลังพูดถึง "กงสียักษ์" ที่มีธุรกิจท่องเที่ยวโรงแรมรีสอร์ตของตัวเอง, มีอพาร์ตเมนท์ที่พักอย่างดีและร้านค้าพิเศษราคาย่อมเยาสำหรับนายทหารและครอบครัว, มีโรงงานผลิตสินค้าต่าง ๆ ของตัวเอง ดังนั้นรากทางผลประโยชน์และค่าเช่าเศรษฐกิจของกองทัพอียิปต์หยั่งรากลึกมากและแผ่กว้างมหาศาล (เป็นสาเหตุหนึ่งของความขัดแย้งระหว่างกงสีกองทัพกับลูกชายมูบารัคที่หันไปผลักดันแนวทางเศรษฐกิจเสรีนิยมใหม่/privatization)


๒) ในการลุกฮือปฏิวัติของมวลชน+รัฐประหารของสภากลาโหมอียิปต์เพื่อโค่นประธานาธิบดีมูบารัคจอมเผด็จการเมื่อสองปีก่อน กองทัพอียิปต์ฉวยโอกาสถือหางทั้งสองข้างและฆ่าคนทั้งสองฝ่ายอย่างถึงที่สุด แม้ตอนจบ พวกนายทหารจะออกมาประกาศหนุนมวลชน บีบมูบารัคให้ลาออก และยืนดูเฉยขณะมวลชนบุกเผาที่ทำการใหญ่ของพรรคมูบารัค แต่ขณะเดียวกัน มวลชนฝ่ายต่อต้านมูบารัคเกือบพันที่ล้มตาย ถูกอุ้มหาย โผล่อีกทีกลายเป็นศพ ก็เป็นฝีมือทหารทำเหมือนกัน ทั้งนี้เป็นไปตามรายงานของคณะกรรมการสอบสวนข้อเท็จจริงที่ประธานาธิบดีมอร์ซีตั้งขึ้นมาเอง (http://www.dignityinstitute.org/servicenavigation/news-and-activities/international-news/2013/04/egypt%27s-army-took-part-in-torture-and-killings-during-revolution-the-guardian.aspx)

๓) แต่ทหารไม่ต้องกลัวว่าจะโดนดำเนินคดี เพราะ(อดีต)ประธานาธิบดีมอร์ซีได้ deal กับทหารไว้เรียบร้อยแล้ว ในรัฐธรรมนูญฉบับใหม่หลังปฏิวัติโค่นมูบารัคที่มอร์ซีตั้งคณะกรรมการ (ส่วนใหญ่เป็นคนของ Muslim Brotherhood) ร่างเองแล้วโหวตผ่านประชามติมาแล้วนั้น มีมาตราที่ยกทหารไว้ว่าจะดำเนินคดีต่อพวกเขาได้ก็แต่โดยศาลทหารเท่านั้น ไม่ต้องมาขึ้นศาลพลเรือนปกติ ดังนั้นเมื่อรายงานอื้อฉาวดังกล่าวแพลมออกมา มอร์ซีก็เหยียบมันไว้เฉย ๆ ไม่ทำอะไร ไม่ดำเนินคดีกับบรรดานายทหารเก่าทีรับผิดชอบปราบฆ่าประชาชนตอนปฏิวัติโค่นมูบารัคดังกล่าว หรือต่อให้ดำเนินคดี คงยากมาก ๆ ที่ศาลทหารจะตัดสินเอาผิดกับบรรดานายทหารด้วยกันเอง

๔) ดังนั้นหลังปฏิวัติโค่นมูบารัคสองปีที่ผ่านมา ทหารยังคงบิดเบือนฉวยใช้อำนาจ เล่นรังแกสิทธิมนุษยชนของผู้ชุมนุมและประชาชนกลุ่มต่าง ๆ ไม่หยุดหย่อน ไม่ว่าบังคับตรวจพรหมจรรย์ผู้ชุมนุมหญิงในเวลาค่ำคืน, ฆ่าหมู่ผู้ชุมนุมชาวคริสเตียนคอพติคยี่สิบกว่าคน ฯลฯ โดยไม่ต้องห่วงว่าใครจะทำอะไรกับตนทางกฎหมายได้

๕) ในการลุกฮือของมวลชน+รัฐประหารโดยทหารโค่นประธานาธิบดีมอร์ซีล่าสุด ฝ่ายเศษเดนสมุนมูบารัคก็ออกมาเอาคืนเช่นกัน โดยรุมกระทืบรัฐบาลมอร์ซีอย่างสมแค้น แต่มีแนวทางชัดเจนว่า เรียกร้องให้ทหารออกมารัฐประหารโค่นมอร์ซีเสีย โดยเป็นกระบอกเสียงป่าวร้องทางสื่อมวลชนสารพัดขอให้ทหารเข้ามากุมกระบวนการเปลี่ยนผ่านสู่ประชาธิปไตย อย่าปล่อยให้มอร์ซี Muslim Brotherhood หรือคนอื่นทำ ซึ่งในที่สุดคำเรียกร้องของพวกสมุนมูบารัคเก่าก็ปรากฏเป็นจริง

สรุป กองทัพอียิปต์เป็นสิ่งมีชีวิตทางการเมืองที่น่าสนใจมาก แปลงสีได้ตามสภาพแวดล้อมเหมือนกิ้งก่า, ไม่ซื่อกับใครเหมือนงูในอ้อมอกชาวนา, และแว้งกัดทุกฝ่ายรวมทั้งประชาชนด้วย

นี่คือสถาบันที่กำลังดูแลการเปลี่ยนผ่านสู่ประชาธิปไตยของอียิปต์ปัจจุบันจ้า.....

บล็อกของ เกษียร เตชะพีระ

เกษียร เตชะพีระ
มิจฉาทิฐิว่าด้วย“24 มิถุนาคือการรัฐประหารไม่แตกต่างจากครั้งอื่นๆ คือใช้อำนาจทหารล้มล้างการปกครองเช่นเดียวกัน” "ถ้าเอาวันประกาศเอกราช ก็เอาวันที่สมเด็จพระนเรศวรประกาศอิสรภาพจากพม่าสิ" และ "วันชาติคือวันรวมใจคนทั้งชาติ ในยุคสมัยผมใจพวกเราทุกดวงอยู่ที่ในหลวงก็ควรเอาวันที่ ๕ ธันวานี่ล่ะเหมาะที่สุด"
เกษียร เตชะพีระ
นายกฯ เทย์ยิบ เออร์โดกาน จากครอบครัวกรรมาชีพยากไร้ในอีสตันบูล สู่นักการเมืองประชาธิปไตยผู้ไต่เต้าขึ้นมาจากการเมืองท้องถิ่นในนครอีสตันบูล ต่อต้านอำนาจทหาร จนถึงผู้นำอำนาจนิยมที่รมประชาชนด้วยแก๊สน้ำตา เพื่อจะได้สร้างชอปปิ้ง มอลล์ขึ้นมาบนสวนสาธารณะ Gezi และ วิกฤตนี้จะจบอย่างไร?
เกษียร เตชะพีระ
...ในการปกป้องคุ้มครองสิทธิมนุษยชน คำถามสำคัญคือ ใครบ้างที่คุณนับเป็นมนุษย์? เราควรจะแบ่งแยกและเลือกปฏิบัติว่าจะปกป้องคุ้มครองสิทธิมนุษยชนของคน ๆ หนึ่งบนฐานศาสนา ชาติพันธุ์ จุดยืนทางการเมืองของเขา หรือไม่อย่างไร? ถ้าหากไม่เกิดคดีเอกยุทธ ยังจะมีใครคิดรื้อฟื้นดำเนินคดีทนายสมชายให้จบจริงหรือไม่?
เกษียร เตชะพีระ
..จะเอานายกฯคนโน้นแทน ก็จะไปเรียกเอาร้องเอาจากในหลวงโดด ๆ โดยไม่ฟังเสียงและไม่เคารพอำนาจอธิปไตยของคนไทย ๗๐ ล้านคนเลยได้ มิฉะนั้น ก็จะมีคนเปลี่ยนหน้า ม็อบเปลี่ยนหน้ากาก ไชยวัฒน์บ้าง สนธิบ้าง ชูวัดบ้าง สุทธิบ้าง หน้ากากขาวเขียวเหลืองชมพูน้ำตาลโกโก้กรมท่าน้ำเงินฟ้าสารพัดสี เข้าแถวเรียงรายผลัดกันขอนายกฯพระราชทานคนใหม่คนแล้วคนเล่าเอากับองค์พระประมุขไม่เว้นแต่ละวัน แล้วจะให้พระองค์ทรงทำอย่างไร?
เกษียร เตชะพีระ
อุตสาหกรรมยาและเทคโนโลยีชีวภาพสั่นสะเทือน: ศาลสูงสหรัฐฯพิพากษาห้ามจดสิทธิบัตรเหนือยีนส์มนุษย์ที่เกิดขึ้นตามธรรมชาติ มันทำให้การที่ทุนนิยมจะยึดเอาพื้นที่ใหม่ในธรรมชาติระดับยีนส์และ DNA มาเป็นอาณานิคมใต้กรรมสิทธิ์ของตนมีอันสะดุดหยุดชะงักลงบ้าง
เกษียร เตชะพีระ
..นักเศรษฐศาสตร์มักไม่ค่อยชอบ “ล้วงกระเป๋า” แบบอัมมาร ด้วยเหตุผลว่าขาดประสิทธิภาพและเสียประโยชน์ส่วนรวม, ส่วนผมเห็นด้วยกับอาจารย์นิธิที่ท่านชอบ “ล้วงกระเป๋า” แบบนิธิ ด้วยเหตุผลว่าความเหลื่อมล้ำมีมากเหลือเกินในเศรษฐกิจไทยและโลก ควรต้องกระจายจากรวย --> จนให้เท่าเทียมเป็นธรรมยิ่งขึ้น
เกษียร เตชะพีระ
ประเด็นหัวใจของการสนทนาคือความสัมพันธ์อันซับซ้อนยอกย้อนระหว่าง คุณค่าทางสังคมวัฒนธรรม (socio-cultural values) กับ มูลค่า/ราคาทางเศรษฐกิจ (economic value/price) ขณะผู้ถามซักไซ้ไล่เลียงจากมุมมองและคำถามเชิงแนวคิดปรัชญาและสังคม ผู้ตอบอธิบายจากจุดยืนของความเป็นจริงทางเศรษฐกิจ(ทรัพยากรมีจำกัด สังคมต้องตัดสินใจเลือกใช้ให้คุ้มค่าที่สุด), ความรู้เท่าทันต่อกรอบ/ขีดจำกัด/และพลังของความรู้ทางเศรษฐศาสตร์, การดำรงอยู่ของเงื่อนไขทางสังคม/การเมืองที่ล้อมกำกับเศรษฐกิจและ เศรษฐศาสตร์, และชะตาจำต้องเลือกของการตัดสินใจใช้ทรัพยากรจากจุดยืนเศรษฐศาสตร์
เกษียร เตชะพีระ
นิธิอ่านสถานการณ์ปัจจุบัน: การลงร่องของกระฎุมพีไทย → ขีดจำกัดของการเคลื่อนไหวมวลชนภายใต้กระฎุมพีเสรีนิยมปัจจุบัน
เกษียร เตชะพีระ
หากเอาความคิดทางสังคมการเมืองของ อ.เสกสรรค์ระยะหลัง (ช่วง พ.ศ. ๒๕๔๐ เป็นต้นมา) ตามที่คุณพัชราภา ตันตราจินศึกษาค้นคว้าไว้ในหนังสือ ความคิดทางสังคมการเมืองของเสกสรรค์ ประเสริฐกุล (๒๕๕๖) มาวางไว้ในบริบทกระแสความคิดการเมืองปัจจุบันแล้วเปรียบเทียบกับแนวคิดของคู่ขัดแย้งหลักในสังคมการเมือง  ได้แก่ “แดง” (คือแนวร่วมประชาธิปไตยต่อต้านเผด็จการแห่งชาติและแนวร่วม) กับ “เหลือง” (คือพันธมิตรประชาชนเพื่อประชาธิปไตยและแนวร่วม) แล้ว ก็จะพบว่า...
เกษียร เตชะพีระ
ประสบการณ์ทำนองนี้ของไทยเราเคยมีก่อนวิกฤตต้มยำกุ้ง ๒๕๔๐ เมื่อหมู่บ้านจัดสรร คอนโด อพาร์ทเมนต์ก่อสร้างขึ้นมาล้นเหลือเกินดีมานด์ของตลาดนับแสนหน่วย ต้องรออีกหลายปีกว่าจะขายหมด แต่นั่นมันหมู่บ้าน, คอนโด, อพาร์ทเมนต์ร้าง, ของจีนทุกวันนี้ไปไกลกว่านั้นมากคือเมืองทั้งเมืองที่สร้างขึ้นมาใหม่สำหรับ รองรับคนเป็นล้าน กลับร้าง รอคนมาอยู่ที่ไม่เคยมา อย่างที่เรียกว่า ghost cities หรือ เมืองผีหลอก...
เกษียร เตชะพีระ
“ก่อนอื่น ชื่อของฉันคือวิลเลม-อเล็กซานเดอร์ ฉันใช้เวลาตลอดชีวิต ๔๖ ปีเป็นวิลเลม-อเล็กซานเดอร์หรืออเล็กซานเดอร์ ฉันว่ามันแปลกที่จะต้องเลิกใช้ชื่อนั้นเพราะฉันเป็นกษัตริย์ ในอีกแง่หนึ่งคนเราก็ไม่ใช่ตัวเลขนี่นะ” - มกุฎราชกุมารวิลเลม-อเล็กซานเดอร์แห่งเนเธอร์แลนด์พระราชทานสัมภาษณ์ทางทีวีก่อนพระราชพิธีบรมราชาภิเษกสืบต่อจากสมเด็จพระบรมราชินีนาถบีอาทริกซ์
เกษียร เตชะพีระ
คิดอย่างนักเศรษฐศาสตร์ชั้นนำพระเจ้าข้า ด้วยเกล้าด้วยกระหม่อมขอเดชะ....